Η γκάιντα είναι το πνευστό που ο παίκτης δεν χρειάζεται να σταματήσει για να πάρει ανάσα: ο αέρας μαζεύεται σε έναν ασκό και βγαίνει συνεχώς, με ήχο που δεν κόβεται. Γι’ αυτό ακούγεται πάντα γεμάτη και δυνατή.
Ο ασκός φτιάχνεται παραδοσιακά από δέρμα ζώου. Πάνω του μπαίνουν ένας σωλήνας για τη μελωδία, με τρύπες για τα δάχτυλα, και συνήθως ένας ή περισσότεροι σωλήνες που κρατούν σταθερό τον μπάσο ήχο.
- Κατηγορία: Πνευστά, με ασκό
- Υλικό: Δέρμα για τον ασκό, ξύλο ή καλάμι για τους σωλήνες
- Άλλα ονόματα: Γκάιντα (Βόρεια Ελλάδα), τσαμπούνα (νησιά), ασκομαντούρα (Κρήτη και Δωδεκάνησα)
- Το ακούμε κυρίως: Μακεδονία, Θράκη και στα νησιά
Ο ήχος και ο ρόλος της
Με τον σταθερό μπάσο ήχο που κρατά ενώ παίζει τη μελωδία, η γκάιντα μοιάζει με μια ολόκληρη κομπανία από έναν άνθρωπο. Συχνά συνοδεύεται από ντέφι ή νταούλι.
Πότε την ακούμε
Σε πανηγύρια, αποκριάτικα έθιμα και γιορτές στη Βόρεια Ελλάδα και στα νησιά, όπου κάθε περιοχή έχει τον δικό της τρόπο παιξίματος.
Πώς να την αναγνωρίσεις
Ο παίκτης κρατά κάτω από το χέρι έναν φουσκωμένο ασκό από τον οποίο βγαίνουν οι σωλήνες. Ο ήχος δεν διακόπτεται ποτέ.